DNA

De chromosomen zijn opgebouwd uit DNA, de dragers van informatie voor erfelijke eigenschappen.
DNA staat voor deoxyribonucleic acid (deoxyribonucleïnezuur). DNA bestaat uit een dubbele helixstructuur. Deze werd in 1953 ontdekt door Watson en Crick. De dubbele helixstructuur bestaat uit 4 verschillende nucleotiden:

  • Guanine(G)
  • Adenine (A)
  • Cytosine (C)
  • Thymine (T)

afbeelding chromosoom

 

Bron afbeelding: http://nl.wikipedia.org/wiki/Bestand:Chromosoom_Dutch_text.png

Code in DNA
Het DNA bevat de code voor een aantal structurele RNA’s (ribonucleic acid; ribonucleïnezuur) die een functie hebben bij RNA-transcriptie, RNA-processing en RNA-translatie. Daarnaast bevat DNA de code voor eiwitten. Eiwitten zijn opgebouwd uit aminozuren.

DNA en gen
Niet al het DNA wordt gebruikt om informatie vanaf te schrijven. Nog geen 2% van het menselijk DNA codeert voor eiwitmakende genen. Een gen is een stukje van het DNA waarop een erfelijke eigenschap staat; het zijn ‘coderende sequenties’. Alle genen samen bepalen het functioneren van de cellen waaruit een mens is opgebouwd.

Mutaties
Mutaties zijn veranderingen op DNA-niveau. Mutaties komen veel voor, maar hebben alleen effect als ze een gen betreffen en niet het ongebruikte DNA tussen de genen (‘niet-coderend’ of ‘junk’-DNA).

Meer informatie
Meer over DNA-diagnostiek
Cahier 'Genen en gezondheid' van Stichting Biowetenschappen en Maatschappij
dr.ir. Marc van Mil (UMC Utrecht) vertelt over DNA in films op op universiteitvannederland.nl.

Auteurs
dr. Isa Houwink, huisarts, Erfocentrum/VUmc/MUM
drs. Jouke Janssen, medisch student

Redactie
drs. Marloes Brouns-van Engelen, Erfocentrum

Contact