Casus 8: Wat is de oorzaak van het downsyndroom bij mijn dochter?

Louise heeft het downsyndroom. Dit komt bij niemand anders in de familie voor en er is ook geen geschiedenis van miskramen.

De stamboom van Louise


 

Vraag
Wat is de meest waarschijnlijke oorzaak van de aandoening bij Louise?
 
Interpretatie
Er is slecht één persoon aangedaan in de familie, dus de onderliggende oorzaak zou een nieuwe autosomaal dominante mutatie, een recessieve afwijking, een multifactoriële aandoening, een chromosomale anomalie of de invloed van een teratogeen kunnen zijn.

Erfelijkheidsoverwegingen
Het downsyndroom wordt veroorzaakt doordat de aangedane persoon drie kopieën van chromosoom 21 heeft, door trisomie 21 of door een ongebalanceerde Robertsoniaanse translocatie. Bij een Robertsoniaanse translocatie versmelten de twee lange (q) armen van twee verschillende acrocentrische chromosomen. Dit zijn chromosomen waarbij de centromeer zich dicht bij het einde van de chromosoom bevindt. De twee korte (p) armen van deze chromosomen gaan meestal verloren. Dit levert echter geen problemen op omdat deze geen relevant genetische materiaal bevatten. Chromosomen 13, 14, 15, 21 en 22 zijn acrocentrische chromosomen.

Naschrift
Gezien het bovenstaande zoeken we naar aanwijzingen voor ofwel trisomie 21 ofwel een Robertsoniaanse translocatie. Laatstgenoemde oorzaak geeft een verhoogde kans op het vaker voorkomen van het downsyndroom.
Slechts één persoon in deze familie heeft het downsyndroom. Er zijn geen miskramen (die een translocatie suggereren) en de moeder was 41 toen Louise werd geboren. Deze factoren maken het waarschijnlijk dat bij Louise het downsyndroom wordt veroorzaakt door een ‘normale’ trisomie 21. Deze veronderstelling is bevestigd door karyotypering.

Auteurs
dr. Isa Houwink, huisarts, Erfocentrum/VUmc/MUMC
drs. Jouke Janssen, medisch student

Redactie
drs. Marloes Brouns-van Engelen, Erfocentrum

Stel een vraag